ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama
Halı Dokuma Teknikleri

Halı Dokuma Teknikleri

Tarih 22 Mart 2011, 20:43

HALI DOKUMA TEKNİKLERİ
Aksminister Dokuma Tekniği
Yüzyüze Halı Dokuma Tekniği
Bukle Halı Dokuma Tekniği
Wirev Halı Dokuma Tekniği (Verjli Halı Dokuma)
Sisal Görünümlü Halı Dokuma
KİLİM DOKUMA

HALI DOKUMA TEKNİKLERİ

Aksminister Halı Dokuma Tekniği

Aksminster Halı Dokuma Tekniği

Aksminster halı dokuma tekniğinde; jakar makinesi tarafında belirlenen çalışacak iplikleri, griperler tek tek alarak dokunmuş zeminin içine yerleştirirler. Aksminster halılarda, sadece hav ilmeleri kullanıldığı için enkarpove de giden ölü iplikler bulunmaz Resimde de tipik bir aksminster örgüsü görülmektedir.

Aksminster dokuma sistemleri çok sayıda renk içeren desenli halıların üretilmesinde kullanılan en önemli üretim tekniğidir. Bu sistemler gerek geniş ende gerekse dar ende yün kilim, parça halı, geniş yer halılar üretiminde kullanılmaktadır.

Aksminster tekniği ile düz halı üretimi yapılabilse de diğer halı üretim tekniklerine (tafting, yapıştırma veya wilton) göre düz aksminster halı üretimi tercih edilmez.

Bu teknikle üretim yapan iki tip makine mevcuttur; gripper jakarlı tezgahlar ve spool-gripper tezgahlar. Eski spool aksminster tezgâhlar sanayide halen kullanılmasına rağmen, düşük üretim hızlan yüzünden artık üretilmemektedir.

Halı üretiminde, aksminster dokuma tezgâhı kullanmanın avantajlı yönleri şunlardır;

Renk ve desen imkânının çokluğu,
İlmek ipliğinin verimli kullanması (hiç ölü ilmek veya gömülmüş, halka olmaması),
Çok çeşitli halı yapısının üretilebilmesi,
Karışık ilmek iplikleri kullanabilme imkânıyla, çok çeşitli desenin yanında renklerin de kullanımı,
Mekanizmanın basitliği ve bakımının kolay olması,
Hah kalitelerinin çok hızlı değiştirilebilmesi,
Sağlam zemin örgüsü,
Yün ilmeğinin uygunluğu (kolay kesim).

Gripper-jakarlı tezgâhlar kasa dönüşlü üretim yapan fabrikalardakullanılmaktadır. Gerek, jakar kartlarının değiştirilmesiyle, gerekse elektronik jakarlı sistemlerle desenler çok hızlı şekilde değiştirilmektedir ve camlıkta, desende kullanılan renk sayısından daha fazla renkte iplik değişimi de kısmen hızlı gerçekleşebilmektedir. Gripper aksminster dokuma ile minimum ilmek ipliği tüketimi ve kademeli bir yüzey elde edilebilir.

Spool-gripper tezgâhlar ise belli renk ve desenlerin uzun dönüşümlü üretimleri için uygundur. Spolları hazırlama maliyeti yüksek olmasına rağmen modern spool-gripper tezgâhların üretim hızları gripper tezgâhlardan daha yüksektir. Spool sisteminin desen imkânı sınırsızdır, bu da tercih edilme nedenleridir….

Dokuma ve Tarzlarına Göre Halı Türleri

Otlakların yerinin değişmesiyle birlikte, tezgahların sık sık kurulup sökülmesi gerekir. Bu durum da desenlerde bu güzel çalışmaların cazibesini artıran düzensizliklere neden olmaktadır.

Halılar 5 büyük gruba ayrılabilir:

Göçebe halıları: Göçebe halıları bugün hala halı üreticisi ülkelerin üretiminde büyük önem taşımaktadır. Çobanlar ve hayvan yetiştiricileri gibi göçebe insanlar Türkiye, İran, Türkistan, Afganistan, Pakistan ve çevre bölgelerde bir çayırdan diğerine dolaşırlar. Erkekler hayvanlarla ilgilenirken, kadınlar halı dokurlar.

Otlakların yerinin değişmesiyle birlikte, tezgahların sık sık kurulup sökülmesi gerekir. Bu durum da desenlerde bu güzel çalışmaların cazibesini artıran düzensizliklere neden olmaktadır. Bu halılar her biri model olmaksızın dokunan ayrı kompozisyonlardır. Halıların desenleri ve renkleri eski zamanlardan günümüze uzanmaktadır ve bu renk ve desenler geldikleri yerlerdekilerin aynıdır.

Köy halıları

Çiftçi veya köy halıları bazıları ev içinde kullanılmak üzere bazıları da dışarıya sipariş olarak evlerde üretilir. Bu halıların yapıları göçebe kabilelerin halılarını hatırlatır. Küçük halılarının zemin dokumaları için çoğunlukla yün kullanan çiftçiler atkı ve çözgü için pamuk kullanırlar. Bu halıların büyüklüğü 12 m2’yi bulabilmektedir. Çok ince motiflerin kullanıldığı bu halılarda motiflerin doğruluğuna çok özen gösterilmesi gerekiyor. Bu türden köy halıları Şark’ta hala çok yaygındır.

İmalat halılar uzun ve şanlı bir geçmişi vardır ve tüm halı üreticisi ülkelerde imalat halı bulunur. Çok büyük boyutlarda, iyi donanımlı fabrikalarda hemen hemen her türde üretilmektedirler. Geleneksel dokuma sanatının değerli parçalarının bir çoğu “Şark” halısının 16 ve 17. yüzyıldaki en görkemli dönemlerinde Osmanlı ve İran sarayındaki imalathanelerde yapılıyordu. Girift tasarımlarla birlikte düğüm sıklığının gittikçe arttığı modeller geliştirildi. Eski bir deyiş şöyle der: ”Halı ne kadar inceyse, İranlı o kadar zengindir”. Tasarım ustaları saygın sanatçılardı, ortaya çıkardıklarını kağıda aktarırlardı böylece dokumacılar çizilen her bir düğümü tasarıma aktarabilirdi.

Dokuma sanatı doğal olarak diğer ülkelere de taşındı ve oralarda daha da gelişti. Bu nedenle, dünyanın en güzel halıları geleneksel halı üreticisi ülkeler olan Türkiye ve İran’dan değil Çin’den çıkmaktadır. Henan eyaletindeki Zhenping m2’de 10,8 milyon düğümle dünya rekorunu elinde tutuyor.

Orijinallerinden çoğaltılan halılar

Orijinallerin yeniden yapılması daima halı üreticisi ülkelerdeki siyasi olayların halı üretimini zorlaştırdığı veya fiyatların çok uçuk rakamlara çıktığı dönemlerde ortaya çıkmıştır. İran Şahı 1970 yılında çocuk işçi çalıştırılmasını yasakladı ve bu yüzden gerçek İran halılarının fiyatları astronomik rakamlara çıktığında bu durum Pakistan, Mısır veya Hindistan gibi ülkeler için geleneksel İran desenlerinin taklit edildiği halı üretimine başlamak için bir itici güç oldu. Pazarda hatırı sayılır miktarlarda halı talebi vardı ve sonuç seri üretime geçilmesi oldu.

O yıllarda, Türkiye bu parlak fırsatı iyi kullandı ve Türkiye halısının ihracattaki payını artırdı. Bu dönemle birlikte, Hereke halısının yükselişi başladı. Saray imalathanelerini örnek alan verimli üretim merkezleri ortaya çıktı ve bu alanda Türkiye’de yeni bir patlama gerçekleşti.

Tasarımcı halıları : Tasarımcı halıları tamamen moda akımlarına odaklıdır ve doğal olarak da sürekli olarak değişimler yaşamaktadır. Desenlerin kapsamı çok geniş ve her desen ayrı ayrı ele alınır. Genelde müşteri desen ve renk kompozisyonunu kendisi tasarlar. Özel olarak geliştirilmiş bilgisayar programları çok sayıdaki seçenek arasında oynayabilmeye olanak vermektedir. Elde eğrilmiş ipten doğal ipeğe kadar her türlü malzeme kullanılır. 60’lı yılların başındaki ilk Nepal koleksiyonları tasarımında Doğu Asya etkileşimleri gösteriyordu. Ancak aradan geçen yıllarda, Amerikalı ve Avrupalı iç mekan tasarımcılarının taleplerini karşılamak için tarz değişti. Halı, kullanılan ipliğin ipek ile karıştırılması sayesinde farklı yapılar kazandı. Artan bir popülariteyle, Hindistan ve Çin gibi diğer ülkeler de bu moda akımından etkilendi.

Saf ipek tasarımcı halıları çok popülerdir. Bu tür halılarda Kandinsky gibi modern ressamların motifleri çeşitlendirilip yeniden yaratılmaktadır. Böylece, yeni hedef kitlelere ulaşmak mümkün olmaktadır. İster Şark halısı olsun ister modern bir tasarım olsun her halı yaşam kalitesini yükseltir ve eşsiz bir atmosfer yaratır.

Halı Dokuma Teknikleri

Halı stilleri ve yapılarının geniş bir yelpazesi vardır. Kesik havlı halılar (tek rapierli, çift repierli, üç rapierli dokuma yapıları) bukleli halılar, bukle + kesik havlı halılar, sisal görünümlü halılar vb. Her türlü halı kendine has özelliliklere ve uygulama alanlarına sahiptir.

Yüz Yüze Halı Dokuma (Face To Face Weawing )

Bu teknik ile kesik havlı halılar dokunur. Kesik havlı halılar en çok bilinen halı tipidir. Desenleri renk adetleriyle karakterize olmuşlardır. Yeni stillerin yanında eski stil halılarda bu yöntemle dokunur.

1. a Yüz Yüze Halı Dokuma Tekniği

Yüze yüze halı dokuma tekniğine göre iki halı aynı anda dokunur. Bir üst halı, bir alt halı. Bunu elde etmek için iki ayrı tabanı oluşturan zemin iplikleri ile hav yüzeyini oluşturan iplikler aynı anda dokunur ve üretilen bu yapı yine makine üzerinde bulunan kesme tertibatı ile ortadan kesilerek üçboyutlu yüzeyler olan ‘ÜST HALI ve ALT HALI’ elde edilir.

Bu iplik gruplarını birbirine bağlamak için makinede ağırlık oluşturulur. Zemin ipliklerini bağlamak için gerekli ağızlık oluşturulur. Zemin ipliklerini bağlamak için gerekli ağızlık ‘Cam Dısc’ makinesi ile oluşturulurken, hav iplikleri için gerekli ağızlık jakar makinası ile oluşturur. Cam disk makinesinin kullanılması çerçevelerin kesişim noktalarını bağımsız olarak ayarlamaya imkân verir. Bu farklı kalitelerin dokunması için gerekli olabilecek bir ayardır. Oluşan ağızlığa atkı atıldıktan sonra, atılan bu atkı ipi tarak hareket mekanizması ile halıya sıkıştırılır. Aynı çerçevelerden verilen zemin ipliklerinin tüketimi de kendi içinde aynıdır ve bu iplikler ‘Çözgü leventlerinden verilir. Hav ipliklerinin tüketimi dokunan desenin renklerine göre farklılıklar gösterir ve bu yüzden hav iplikleri dokuma makinesi arkasında bulunan hav iplik bobinlerinin dizildiği ‘çağlık’ dan verilir. Tarak, tarak dişlerine bölünmüştür. Her tarak dişi de sadece bir hav ipliği üst ve alt halı arasında hav ilmesi oluşturulur. (çift noktalı stillerde aynı tarak dişinde 1 den fazla iplik, ilme oluşturabilir.) Kullanılmayan iplikler üst ve alt zeminler içinde dokunur. Bu tekniğe “enkorpove ölü iplikler” ismi verilir. Eski tekniklerde kullanılmayan bu iplikler halının sırtında yüzerek gidiyordu ve yine başka bir makine ile halı sırtında yolunarak uzaklaştırılıyordu. Kullanılmayan ipliklerin halı içine gizlenerek gitmesinin çeşitli avantajları vardır.

- Üst ve alt halılar tamamen birbirinin aynısıdır.
- Kullanılmayan ipliklerin halıdan uzaklaştırılması için ikinci bir operasyon gerekmez.
- İplik kaybı yoktur. Kullanılmayan ipliklerde halı içinde gider. – Halı içinde gizlenerek giden ipliklerden ötürü ağırlaşan halıdaki kilo artışı atkı sıklığını düşürmeye imkân verir. ( Bu da üretimin artmasına olanak verir.)

1. b – Dokuma Yapıları

Her makine devrinde açılan ağızlığa atılan atkı adedine göre; hav ipliklerinin hareketi ( jakar ile programlanan) ve zemin ipliklerinin hareketleri (cam disc makinesi ile belirlenen) ile farklı dokuma yapılan elde edilebilir. En önemli dokuma yapılan bundan sonraki bölümde özetlenecektir.

Tek Rapierli Dokuma Yapıları (Tek Shot)

Tek rapierli dokuma yapılarında her makine devrinde 1 atkı atılır. Atkılar değişimli olarak sırasıyla alt ve üst halılara atılır. Bu yol ile her atkı atılışında bir hav ilme sırası oluşur. Bu dokuma tekniği sık halıların dokunmasına çok iyi adapte edilmiştir.(200 000 den 1000 000 halı ilmesi /m2 ) en son geliştirilen makinelerde 2.500 000 noktalı halılar dokumak mümkündür. Her atkı ipliği üzerinde bir hav ilmeği sırası elde edilen bu tek rapierli dokuma yapısına “1/1V” ismi verilir. En çok kullanılan dokuma yapıları ‘1/1V ölü iplikler enkorpave’ Ve ‘1/1V ölü iplikler floatings’ dir.

Her iki yapı da ölü ipliklerin halı içinde gizlenerek gittiği ve sırt yolmaya ihtiyaç duyulmayan ‘Enkorpore ölü hav tekniğine göre dokunur. Bu yapıların her biri için zemin 4x (1/1) ya da 4×(2/2)+2×(1/1) olabilir. Bunun sonucu atkıların birbiri üzerinden kolayca kayabileceği yüksek sıklıktaki halılarda kullanılır.

 Çift Rapierli Dokuma Yapıları( Çift Shot)

Çift rapierli dokuma yapılarında; iki rapier, iki atkıyı, bir alt halı ağızlığına, bir üst halı ağızlığına aynı anda yerleştirilir. Bu yol ile hav ilmesi her iki devirde bir tamamlanır. Bu nedenle bu yapı ½ V olarak isimlendirilir. İki ayrı ağızlık oluştuğu için üst ve alt halı zemin iplikleri arasında çaprazlama olması önlenir. Çift rapierli dokuma yapı yapılarında hav yüksekliğini kontrol etmek amacıyla her tarak dişine istenilen hav yüksekliğine göre lansetler konabilir.
V de iki ana örgü yapısından bahsedilebilir. Sırtta dokunan ½ V ve sırtta dokunmayan 1/2V Her ikisinde 4×(1/1) ya da (4×2/2)+ 2×(1/1) zeminlerde dokunabilir. Halılar çoğunlukta, sırtta dokunan 1/2 v ile üretilir. Bu yapı ile desen halının sırtında görülür. Hav iplikleri daha iyi sabitlenir ve geniş bir aralıktaki kaliteler dokunabilir. (80.000 den 500.000 hav ilmesi / m2 ) 1+1/2 V ise, yeni bir örgü yapısıdır. Ve 1/1 (tek shot) ½ V (çift shot) nin kombinasyonundan ortaya çıkmıştır.
Bu örgü yapısını göstermektir. Enkorpave ölü iplikler tamamıyla halının içinde gizlidir. Ve bu çok güzel hav sabitlemesi sağladığı gibi gayet güzel bir halı sırtı elde edilmesine yardımcı olur. 4×(4/4)+2×(3/1) zemin yapısı ile yüksek hav sıklıkları dokumak mümkün olabilir. Aynı zemin yapısı ½ V için de kullanılabilir.

Üç Rapierli Dokuma Yapıları (Üç Shot)

Üç rapierli dokuma yapılan üç rapieri olan makinelerde dokunur. Her makine devrinde üç atkı yerleştirebilir. İki halı aynı anda dokunurken, biri alt halı, biri üst halıya ait olan iki ağızlık oluşturulur. En çok kullanılan üç rapier örgü yapıları aşağıdaki gibidir:

2/3 V
Her makine devrinde üç atkı yerleştirilir. İlk makine devri esnasında iki atkı üst halı, bir atkı alt halıya, bir sonraki makine devrinde 1 atkı üst halı, iki atkı alt halıya atılır. Bu yolla iki atkı etrafında bir hav ilmesi oluşur. Bazen daha iyi bir yüzey ve daha iyi bir hav ilmesi sabitlenmesi için orta rapier’e daha ince numarada atkı takılabilir. Bu örgü yapısı iki rapierli makinelerde dokunan eski 3 shot’lu örgü yapısına göre %50’den daha fazla üretim sağlar. Eskiden üç makine devrinde bir hav sırası oluştuşuyorken bugün iki devirde bir hav sırası elde edilebilmektedir.

2/2 V
Her makine devrinde 2 atkı yerleştirilir. İlk makine devri esnasında iki atkı üst halı ağızlığına, sonraki makine devrinde iki atkı alt halı ağızlığına yerleştirilir. Bu yapıyı oluşturmak için dış rapierler alternatifli olarak hareketsiz kalarak atkı transferinde bulunmazlar. Bu yol ile hav ilmeği iki atkı etrafında oluşur. 1+2/3 V Bu örgü yapısı önce iki atkının, sonra tek atkının etrafında hav ilmesinin oluştuğu yeni bir örgü yapısıdır. 9 Enkorpove ölü iplikler dolgu ipliklerinin üzerinde gizlenerek gittikleri için her ilme sırası gayet iyi sabitlenir ve halı sırtı gayet temiz görünür. 1 +23V özellikle yüksek hav sıklıkları için uygundur.(örn:1.000.000inç m2)

Özel Dokuma Yapıları

Kesik havlı ve zemin efekti kombinasyonlu halılardır. (bkz resim10) RESİM 10 Bu tip halılarda hav oluşturan iplikler zemin üzerinde yüzüp belli aralıklarda bağlantı yaparak efekt oluştururlar.

 
 

Bukle Havlı Halı Dokuma

Bu teknik, yüksek hızlarda bukleli halı dokumak için yakın zamanlarda geliştirilmiş bir dokuma tekniğidir. Duvardan duvara halı olarak kullanıldığı gibi, parça halı olarak da üretilir.

Bukle Havlı Halı Dokuma Tekniği

Bukle havlı halılar iki rapierli makinelerde dokunurlar. Resimde deen çok kullanılan örgü yapısı görülebilir: Alt rapierler zemin için atkı yerleştirirler. Üst rapierler her iki atkıda bir lansetlerin üzerine geçici atkıları yerleştirirler. Lansetler, buklenin yüksekliğini belirler. Hav iplikleri geçici olarak atılan bu atkıların etrafında bukleleri oluşturur. Bukleler oluştuktan sonra bu geçici atkılar ortadan kesilerek makinenin her iki yanında çekilerek çıkarılır. Bukle oluşumu için araya wire makinelerinde olduğu gibi herhangi bir çubuk atılmadığı için bu makinelerin hızı wire makinelerinden üç kat daha fazladır. Doğal ya da insan yapısı ipler (polipropilen, akrilik yün vb) kullanılabilir. Wire makinelerinde çubukların çıkarılması esnasında sıcaklık oluşabileceği için, sıcaklığa hassas iplikler eriyebileceği için kullanılmazlar.

 
 
 
Wirev Halı Dokuma Tekniği (Verjli Halı Dokuma)

Bu çok bilinen bir dokuma tekniğidir. Yüksek kaliteli, bukle, kesik, hav ya da her ikisinin kombinasyonları ile duvardan duvara halı dokumada kullanılır.

Wire(Verjli) Halı Dokuma Tekniği

Bu dokuma tekniğinde, bukle ya da havlar daha sonra çıkarılacak olan metal çubuklar üzerinde oluşur. (Her iki devirde, atkı yönünde, açılan ağızlığa yerleştirilir. Çubukların çıkarılması esnasında eğer, çubuk üzerinde bıçak varsa kesik hav” yoksa “bukle” görünümü elde edilir. Wire halılar tek yüzlüdür. Jakar makinesi ilavesiyle yazı logo vs. dokunabilir. Bu teknikle üretilen halılarda hav görünümü makine eninde her noktada aynıdır. Vardiyalarda dokunan halılar arasında farklılık görülmez. Farklı dokuma örgüleri bu halı içinde geçerlidir, sırtta dokunan, hav sırtta dokunmayan hav uzun- kısa bukle, sık seyrek efekt farklı zemin örgüleri kesik-bukle hav vb…

 
 
Sisal Görünümlü Halı Dokuma

Kesik havlı ve zemin efekti kombinasyonlu halılardır. Bu tip halılarda hav oluşturan iplikler zemin üzerinde yüzüp belli aralıklarda bağlantı yaparak efekt oluştururlar.

Sisal Görünümlü Halı Dokuma

Sisal görünümlü halılar, doğaya artan ilgi ve eğilimi takip eden, doğal görünümlü, doğal renklere sahip (bej, kahverengi,siyah, beyaz) yeni tür bir halıdır. Sisal halılar çoğunlukla polipropilen ve yünden yapılmış bir yüzeye sahip olmalarına karşın, sisal gibi görünürler. Duvardan duvara olarak kullanılabildiği gibi parça halı olarak da kullanılır.

Sisal Görünümlü Halı Dokuma Tekniği

Sisal görünümlü halılar genelde az sayıda renk kullanırlar. Yüzey bir ya da birden fazla kalın atkı iplikleri üzerinde oluşan buklelerden meydana gelir. Bu kalın atkılar halıya kabartma görüntüsü verir. Boyalı atkı ipi kullanılarak halıya ilave bir efekt katılabilir.

Hav iplikleri : Polipropilen, akrilik, yün olabilir. Sisal görünümlü halılar üç rapierli makinelerde, yüz yüze dokumaya yarayan bir teknik ile kunurlar. Üst ve alt halılar birbirine bağlı değildir dolayısıyla hav kesme tertibatı gerekmez . Üç rapier aynı anda üç atkı yerleştirir. Üst rapier üst halının zemine bir atkı atar, alt rapier alt halının zeminine bir atkı atar. Orta rapier, alternatifli olarak alt ve üst halıya kalın atkı atarak kabartma görünümünün oluşmasına ve sisal görünümlü halının oluşmasına olarak tanır.

 
 
 

KİLİM DOKUMA

Yatay, dikey ya da gelişmiş dikey tezgahlarda dokunur. Desenler dokumada kolaylık sağladığı için genellikle geometriktir. Desenlerin bulunduğu belirli alanlarda renkli bir atkı, çözgülerin alt ve üstünden geçerek bir başka rengin sınırına kadar gider ve buradan geri döner. Böylece aynı renkteki atkılar, kendi desen alanlarındaki çözgülerin arasından geçerek bir motif oluşturur. İplikler bu esnada biraz bol bırakılır, son olarak kirkit denen aletle sıkıştırılır. Düğümler gizlenir.

Kilimlerde kullanılan teknikler, renkler ve motifler yörelere göre farklılık gösterir. Bir kilim iki ayrı teknikle de dokunabilir.Teknik ve motif benzerlikleri olduğundan, bir kilimin gerçek yaşını öğrenmek zordur. Ancak kullanıldığı iplikten ve renklerinden (1880 yıllarında sentetik boyalar Türkiye’ye girmiştir) aşağı yukarı bir tarih saptanır.

Dokunduğu yere (Emirdağ,Karasu vb.), aşirete (yörük, avşar vb.), motife (ibrikli, bindallı vb.), veya aileye göre isimlendirilir.

Her geçen gün talep artmaktadır. Evimizin her köşesini süsler. Püsküllerinden tutup silkelenmemesi gerekir. Yıpranmış olsalar bile, işin ehli kimselerce tamirleri mümkündür. Yırtılma, sökülme gibi sorunlarda sakın kiliminizi ziyan etmeyin.
Halılarımızın yanında kıymetsiz gibi görünen kilimler için bazı tezler ortaya atılmıştır; bunlardan biri de, Türk-İslam kültürüne bağlı bir obje olmaktan çok, desen ve motifleri ile eski çağlardan kalan bir dili konuştuğudur.

Bir diğer tez ise; kilimlerdeki egzotik renk armonisi, güçlü geometrik anlatıma sahip basitleştirilmiş desen zenginliği, yaratıcılık düzeyi çok yüksek soyut resim sanatına yakın artistik yönü ile ayrı bir kategoride olduğudur.

Bilinen bir gerçek, daha önceleri pek önemsenmeyen, nem ve rutubetten korunmak için, camilerde halıların altlarına konan kilimlerin, bugün halılardan çok rağbet edildiğidir.

Kilim Dokuma Teknikleri

Kilim dokumada kullanılan çok çeşitli tezgah ve dokuma teknikleri, farklı amaçlar için kullanılmaktadır; Bu farklı amaçlar iki ayrı grupta toplanabilir. İlk grup basit dokuma tekniğidir. Bir kilimde desen oluştururken iplik tekrar tekrar renklerden geçirilir.

İplikler, çözgü adı da verilen dikey ipliklerin altından geçirilerek motif ve desenler oluşturulur. Daha sonra yatay iplik (atkı) aynı yerden, yani renkli motifin köşesinden geçirilir. Bu uygulama bir motif bitinceye kadar devam eder. Diğer motifin bittiği yerden bir sonraki motifin yapılmasına başlanır. Asla iki ayrı ip rengi bir birine bağlanmaz. Bu işlem sonunda iki ipliğin arasında kesik şeklinde bir görünüm oluşur. Her renk bloğu başarıyla dokunarak kilim tamamlanır. Böyle dokunmuş kilim ışığa tuttuğunuzda çok rahat bir şekilde iki desen arasındaki kesiklerin buluştuğunu, ama birleşmediğini görürsünüz. İkinci grup sarma ve işleme tekniğinin uygulandığı dokumaları içerir.

Üçüncü bir iplik, dikey ve yatay iplikleri sararak, amaca göre farklı biçimlerde kullanılır (Cicim, Zili veya Sumak) ve motif oluşturulur. Cicim motifleri genellikle aralarında organik bir bağ olmaksızın serpilir. Zili kilimlerinin yüzey dokumasında, dizayn iplikleri ve düşey çizgiler bulunur, bu da Zili kilimlerinin ayırt edici özelliğidir. Sumak’ta yüzey tamamen dizayn iplikleriyle kaplanır. Bütün bu teknikler istenirse tek bir dokumada bir araya getirilebilir. Bu dört çeşidin de kendi alt grupları olup, farklı teknikleri vardır.

Kilim dokumada kullanılan 2 temel düğüm vardır. Bunların birincisi, çift dikiş denen Türk dikişidir, sıkı dokunmuş uzun dayanan ve sağlam halılar bu dikiş yöntemiyle yapılır. Diğer dikiş ise tek dikiş olarak bilinir; Pers dikişi veya Sennah dikişi olarak da adlandırılır.

Türk düğümü, iki ipliğin diğer bir iplikle çevrelenmesi yöntemiyle yapılır. Pers düğümü ise tek atkının sıkı, diğerinin gevşek sarıldığı bir yöntemdir. Gevşek kalan uç, atkı ipliklerinin içinden çekilir, diğer gevşek uç ise çift atkı ipliğinin dışına gider. Dokumada kullanılan ipler, bitkilerden (pamuk, keten), hayvanlardan (yün, tiftik, ipek), metallerden (altın, gümüş) ve diğer materyallerden (naylon, perlon) elde edilir.

 Bu iplerin boyanması 2 şekilde olur:

Doğal ve sentetik boyama yöntemleri vardır. Doğal boyamada ceviz kabuğu ve yaprağı, çay, soğan, yabani erik, siyah meşe palamudu, saman, turşu ve peynir suyu, yakılmış bitki külleri, pas, boyama özelliği olan çamur ve toprak, ayva ve yaprağı, patlıcan kabuğu, domates ve asma yaprağı, yumurta boyası (kök boya) gibi maddeler kullanılır. Katalizör olarak da tuz ve şaptan yararlanılır. Yünün kalitesi hava şartlarına, koyunun yetişme şartlarına ve kırpılma zamanına göre değişir. Kuru ve sıcak yerlerde yetişen koyunların yünü kurumuş ve narin oluyor ve kolay bozuluyor. Bu ortamlardaki koyunların yünleri kısa ve cansız görünür.

Kaliteli yün, sulak, soğuk ve yüksek yerlerde iyi beslenen, sağlıklı koyunlardan elde edilir. Soğukta yetiştirilen koyunlar, soğuktan korunmak zorunda oldukları için postları daha çok gelişir ve vücutları daha yağlı olur. Bu yağ daha sonra lanolin denen bir maddeye dönüşür ve yün liflerine girer bu sayede yün 10 cm. gibi bir uzunluğa kavuşur. Elde edilen yün, ipeğe benzer ve esnektir. Yüksek yerlerde yaşayan koyunlardan, ilkbahar mevsiminde kırpılarak elde edilen yün, en kalitelisidir.

Yün, kirmen adı verilen ilkel aletlerde, tekerleklerin dönmesiyle iplik haline getirilir. El örgüsünde yün lifi, örme işlemi boyunca orijinal uzunluğunda kalır. (Örme işleminden önce 7 cm. uzunluğundaki bir yün lifi, örme işleminden sonra da aynı boyda olacaktır.) Endüstriyel örgü makinelerinde de yün lifi işlenebilir, ama bu işlem sırasında bazı yün lifleri zarar görür. Zarar gören lifler birbirine yapıştırılsa bile sonuç olarak yün gücünü kaybedecektir ve bu yünle dokunan kilimin de ömrü kısalacaktır.

Kilim ve parça halı dokumada pamuk hem atkı hem de çözgü ipliklerinde kullanılır. Pamuk lif, yün ile karşılaştırıldığında daha az elastiktir, ama daha dayanıklıdır. Yün dokumaya göre daha sıkı dikişler pamukta kullanılabilir. Yün liflere sıkı dikişler uygulandığında lifler bozulabilir, ama pamuk lifler sıkı dikişlere daha dayanıklıdır. Yoğun dikiş kullanılan yün lifli halıların atkı ipliklerinde genelde pamuk çözgü ipliği kullanılır, örneğin; Hereke, Ladik ve Kayseri Bünyan halıları bu yöntemle elde edilir.

Orta Doğu köylüleri ve göçebeleri birçok farklı dokuma tekniği kullanarak göz alıcı tekstil sanatını yaratırlar.

 

Bu haber 2983 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Genel Bilgiler

halı kenarı overlok ipi

halı kenarı overlok ipi halı kenar ovarlok dikimi ipi, halı kenarı overlok ipi, hali, kenar, overlok, dikimi, makinası, satışı, iplik, satı...

yere serilen halı

yere serilen halı en boy kaplama halısı,serilen, yere serilen, doseme halisi, döşemelik halı modelleri, boydan boya döşeme halı renkl...

ANKET

Bize Nasıl Ulaştınız...?








Tüm Anketler

ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE İLETİŞİM
Sitemizde 1095 haber, Video sayfalarımızda 3 video ve Galeriler sayfalarımızda 0 fotoğraf bulunmaktadır.
Haberler 6727486 defa okundu ve 5 yorum yapıldı.
duvardan duvara halı |ithal duvar kağıtları | Halı Saha | Dekoratif Aynalar | Halıfleks| Dekoratif Ayna Üreticisi | Duvar Kağıdı Fiyatları | Halıfleks| Bukle Halı

Tüm Hakları Saklıdır halı saha suni çim halı halı halıfleks bukle halı cami halısı jel tabanlı yolluk çim halı mineflo pvc yer döşemesi laminant parke kaymaz tabanlı halı oto paspas ev paspas iş paspas
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Tasarım: Ece Medya